Batareýalar boýunça simpoziumda çykyş eden bir adamyň aýtmagyna görä, "Süni intellekt batareýany öý hojalygyna geçirýär, ol ýabany haýwan". Batareýa ulanylanda onuň üýtgeşmelerini görmek kyn; ol doly zarýadlanan ýa-da boş, täze ýa-da köne we çalşyrylmaga mätäç bolsa-da, ol hemişe şol bir görnüşde bolýar. Tersine, awtoulag tekerinde howa azalanda deformasiýa bolýar we protektorlar könelende ömrüniň gutarandygyny görkezýär.
Batareýanyň kemçiliklerini üç mesele jemleýär: [1] ulanyjy batareýanyň näçe wagtlap işleýändigine ynamly däl; [2] öý eýesi batareýanyň energiýa talabyny kanagatlandyryp biljekdigine ynamly däl; we [3] zarýad berijini her batareýanyň ölçegine we himiki düzümine görä sazlamak gerek. "Akylly" batareýa bu kemçilikleriň käbirini çözmäge wada berýär, ýöne çözgütler çylşyrymly.
Batareýa ulanyjylary, adatça, batareýa blokyny ýangyç çelek ýaly suwuk ýangyjy paýlaýan energiýa saklaýyş ulgamy hökmünde göz öňüne getirýärler. Ýönekeýlik üçin batareýa şeýle hasaplanyp bilner, ýöne elektrohimiki enjamda saklanýan energiýanyň möçberini kesgitlemek has kyn.
Litiý batareýasynyň işini dolandyrýan çap edilen elektron plata bar bolany üçin, litiý akylly batareýa hasaplanýar. Şeýle-de bolsa, standart möhürlenen gurşun kislotaly batareýanyň işini optimizirlemek üçin hiç hili plata gözegçiligi ýok.
Akylly batareýa näme?
Içinde batareýa dolandyryş ulgamy bolan islendik batareýa akylly hasaplanýar. Ol kompýuterlerde we portatiw elektronika ýaly akylly enjamlarda köp ulanylýar. Akylly batareýanyň içinde elektron zynjyr we ulanyjynyň saglygy, şeýle hem naprýaženiýe we tok derejeleri ýaly aýratynlyklary gözegçilik edip bilýän we şol görkezijileri enjama iberip bilýän sensorlar bar.
Akylly batareýalar öz zarýad ýagdaýy we saglyk ýagdaýy parametrlerini tanamak ukybyna eýedir, enjam olara ýöriteleşdirilen maglumat birikmeleri arkaly girip bilýär. Akylly batareýa, akylly däl batareýadan tapawutlylykda, ähli degişli maglumatlary enjama we ulanyja ýetirip, degişli habarly kararlaryň kabul edilmegine mümkinçilik berýär. Beýleki tarapdan, akylly däl batareýanyň enjamy ýa-da ulanyja onuň ýagdaýy barada habar bermegiň hiç hili usuly ýok, bu bolsa öňünden çaklap bolmajak işleme getirip biler. Mysal üçin, batareýa ulanyja zarýadlanmagyň zerurdygy ýa-da ömrüniň ahyryna golaýlandygy ýa-da islendik usulda zaýalanandygy barada duýduryş berip biler, şonuň üçin çalşyryjy satyn alyp bolar. Şeýle hem, ulanyja çalşyrmagyň zerurdygy barada duýduryş berip biler. Şeýle etmek bilen, köne enjamlaryň döredýän öňünden çaklap bolmajak ýagdaýlarynyň köpüsiniň - möhüm pursatlarda näsazlyk döredip bilýän - öňüni alyp bolýar.
Akylly Batareýanyň Spesifikasiýalary
Önümiň işini, howpsuzlygyny we netijeliligini ýokarlandyrmak üçin batareýa, akylly zarýad beriji we esasy enjam biri-biri bilen aragatnaşyk saklaýar. Mysal üçin, akylly batareýa yzygiderli we yzygiderli energiýa ulanmak üçin esasy ulgama gurnalmagyň ýerine, zerur bolanda zarýadlanmalydyr. Akylly batareýalar zarýadlanýan, boşadýan ýa-da saklaýan wagtynda öz kuwwatyny yzygiderli gözegçilikde saklaýarlar. Batareýanyň temperaturasyndaky, zarýad tizligindäki, boşadylýan tizligindäki we ş.m. üýtgeşmeleri anyklamak üçin batareýa ölçegi belli faktorlary ulanýar. Akylly batareýalar adatça öz-özüni deňleşdirýän we uýgunlaşýan häsiýetlere eýedir. Batareýanyň işine doly zarýad saklanmagy zyýan ýetirer. Batareýany goramak üçin akylly batareýa zerur bolanda saklama naprýaženiýesine çenli akyp biler we zerur bolanda akylly saklama funksiýasyny işjeňleşdirip biler.
Akylly batareýalaryň ornaşdyrylmagy bilen, ulanyjylar, enjamlar we batareýa biri-biri bilen aragatnaşyk saklap bilerler. Öndürijiler we kadalaşdyryjy guramalar batareýanyň nähili "akylly" bolup biljekdigi babatda tapawutlanýarlar. Iň esasy akylly batareýa diňe batareýa zarýad berijisine degişli zarýad algoritmini ulanmagy görkezme berýän çipi öz içine alyp biler. Emma, Akylly Batareýa Ulgamy (SBS) Forumy ony akylly batareýa hasaplamaz, sebäbi ol lukmançylyk, harby we kompýuter enjamlary üçin möhüm bolan iň täze görkezijilere isleg bildirýär, sebäbi ýalňyşlyga ýol berilmeýär.
Howpsuzlyk esasy meseleleriň biri bolandygy sebäpli ulgam aň-paýhasy batareýa blokunyň içinde bolmaly. Batareýanyň zarýadyny dolandyrýan çip SBS batareýasy tarapyndan amala aşyrylýar we ol onuň bilen ýapyk aýlawda özara täsirleşýär. Himiki batareýa batareýa dolanda zarýad beriji enjama analog signallary iberýär, bu signallar batareýanyň doly wagtynda zarýad bermegi bes etmegi tabşyrýar. Temperatura duýujylygy hem goşuldy. Häzirki wagtda köp akylly batareýa öndürijileri bir simli ýa-da iki simli ulgamlarda integrasiýa mikrosxemasynyň (IC) çip tehnologiýalaryny birleşdirýän Ulgamy Dolandyryş Şinasy (SMBus) diýlip atlandyrylýan ýangyç ölçeýji tehnologiýasyny hödürleýärler.
“Dallas Semiconductor Inc.” kompaniýasy pes tizlikli aragatnaşyk üçin ýeke sim ulanýan ölçeg ulgamy bolan “1-Wire”-i tanyşdyrdy. Maglumatlar we sagat birleşdirilip, bir liniýa arkaly iberilýär. Kabul ediji tarapda, faza kody hökmünde hem tanalýan Mançester kody maglumatlary bölýär. Batareýa kody we onuň naprýaženiýesi, togy, temperaturasy we SoC jikme-jiklikleri ýaly maglumatlar “1-Wire” arkaly saklanýar we yzarlanýar. Batareýalaryň köpüsinde howpsuzlyk maksatlary üçin aýratyn temperatura duýujy sim işleýär. Ulgam zarýad berijini we öz protokolyny öz içine alýar. “Benchmarq” ýeke simli ulgamynda saglyk ýagdaýynyň (SoH) bahalandyrmasy esasy enjamy bölünen batareýasyna “birleşdirmek” zerurlygyny döredýär.
1-Wire, enjamlaryň arzanlygy sebäpli, ştrih-kod skaner batareýalary, iki taraplaýyn radio batareýalary we harby batareýalar ýaly çäkli energiýa saklaýyş ulgamlary üçin özüne çekýär.
Akylly Batareýa Ulgamy
Adaty göterilýän enjam gurluşynda bar bolan islendik batareýa diňe "samsyk" himiki güýç öýjükdir. Esasy enjam tarapyndan "alnan" görkezijiler batareýany ölçemek, kuwwatlylygy kesgitlemek we beýleki energiýa sarp edilişi baradaky çözgütler üçin ýeke-täk esas bolup hyzmat edýär. Bu görkezijiler, adatça, batareýadan esasy enjam arkaly geçýän naprýaženiýe mukdaryna ýa-da (has takygy) esasy enjamdaky Kulon hasaplaýjysy tarapyndan alnan görkezijilere esaslanýar. Olar, esasan, çaklamalara baglydyr.
Ýöne akylly energiýa dolandyryş ulgamy bilen batareýa eýesine näçe energiýa bardygyny we nähili zarýadlanmak isleýändigini takyk "habar berip" bilýär.
Önümiň howpsuzlygyny, netijeliligini we öndürijiligini iň ýokary derejä çykarmak üçin batareýa, akylly zarýad beriji we esasy enjam biri-biri bilen aragatnaşyk saklaýar. Mysal üçin, akylly batareýalar esasy ulgama yzygiderli, yzygiderli "zarýad" bermeýär; onuň ýerine, olar diňe gerek bolanda zarýad soraýarlar. Şeýlelik bilen, akylly batareýalar has netijeli zarýad beriş prosesine eýedir. Akylly batareýalar esasy enjamynyň galan kuwwatynyň öz bahalandyrmasyna esaslanyp, haçan öçürilmelidigini maslahat bermek bilen, "akylly batareýalar her boşalma üçin iş wagty" siklini hem iň ýokary derejä çykaryp biler. Bu çemeleşme bellenen naprýaženiýe kesilişini ulanýan "samsyk" enjamlardan uly tapawut bilen has gowy netije berýär.
Netijede, akylly batareýa tehnologiýasyny ulanýan ykjam ulgamlar sarp edijilere takyk we peýdaly iş wagty maglumatlaryny berip biler. Esasy funksiýalary bolan enjamlarda, elektrik energiýasynyň ýitmegi mümkin bolmadyk ýagdaýynda, bu şübhesiz iň möhümdir.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 8-nji marty