ELEKTRIK MAŞYNLARYŇ GARAŇKY TARAPY.
Batt ýurdy

Elektrik awtoulaglarynyň satuwy ýokary derejede. Ýöne, Florida ştatynyň Sankt-Peterburg şäherinde ýaşaýan bir maşgalanyň anyklamagyna görä, batareýalaryny çalşyrmagyň çykdajylary hem ýokary.

Aweri Siwinksi 10 Tampa Bay gazetine beren interwýusynda 2014-nji ýyldaky ulanylan Ford Focus Electric awtoulagynyň mekdebe özi gidip bilýändigini, köp ýetginjekleriň tanyş bolan şäher töweregindäki geçelge dessuryny aýtdy. Onuň maşgalasy munuň üçin 11,000 dollar sarp etdi we ilkinji 6 aýda hemme zat gowy geçdi.
“Ilki başda gowydy” diýip, Aweri Siwinski 10 Tampa Bay-e gürrüň berdi. “Men ony örän gowy görýärdim. Ol kiçi, sessiz we şirindi. Birdenkä ol işlemezlige başlady”.

Mart aýynda awtoulag oňa awtoulagyň gözegçilik panelinde signal berip başlanda, Siwinski ony atasy Reý Siwinksiniň kömegi bilen dilerlige äkitdi. Diagnoz gowy däldi: batareýany çalşyrmak gerek bolardy. Bahasy 14,000 dollarmy? Bu onuň ilki awtoulag üçin töläninden hem köp. Has beteri, Ford dört ýyl mundan ozal Focus Electric modelini öndürmegi bes etdi, şonuň üçin batareýa indi elýeterli däldi.
“Eger täzesini satyn alýan bolsaňyz, häzirki wagtda ikinji el awtoulag bazarynyň ýokdugyny bilmeli, sebäbi öndürijiler awtoulaglary goldamaýarlar” diýip, Reý teleradioýaýlymda duýdurdy.

Ýapyk düşmek
Bu waka elektrik awtoulaglary bazary üçin çynlakaý we howply meseläni görkezýär.

Elektrik awtoulagy ýoldan çykanda, onuň batareýalary iň gowusy gaýtadan işlenip ýa-da gaýtadan ulanylyp bilner. Emma elektrik awtoulag batareýalaryny öndürmek we gaýtadan işlemek üçin infrastruktura heniz ýok — iň bolmanda Hytaýdan daşarda — bu bolsa batareýalary öndürmek üçin zerur bolan serişdelere bolan islegi has-da güýçlendirýär. Adaty awtoulaglardaky gurşun kislotaly batareýalardan has köp gaýtadan işlemegiň has çylşyrymly bolmagyndan başga-da, elektrik awtoulag batareýalary örän agyr we daşamak üçin gymmat.

Hawa, litium ýetmezçiliginiň öňüni hem gözden gaçyryp bolmaz. Bu ABŞ-nyň eýýäm çözmäge çalyşýan meselesi, Energetika ministrligi 2025-nji ýyla çenli 13 täze elektrik batareýa zawodyny gurmak meýilnamasyny yglan etdi.
Batareýanyň ygtybarlylygy başga bir açyk sebäpdir. Tesla batareýalary zaýalanma babatda gowy durnukly, ýöne beýleki önüm öndürijileriň köne modelleriniň eýeleri şeýle bagtly bolmadylar. Häzirki wagtda federal kanun elektrik awtoulaglarynyň batareýalaryna sekiz ýyl ýa-da 100,000 mil kepillik berilmelidigini kesgitleýär - ýöne bu hiç zatdan gowy bolsa-da, benzin bilen işleýän awtoulagyň hereketlendirijisini sekiz ýyldan soň çalşyrmagy pikir etmek utanç bolardy.